Xung đột về di trú tại Mỹ

Xung đột về di trú tại Mỹ

Chủ đề:

7179a - Làn sóng phản đối luật di dân mới của Arizona đã bùng lên trên toàn nước Mỹ, với lời kêu gọi tẩy chay bang này trên mọi mặt, từ kinh tế đến giáo dục.

Hàng trăm ngàn người đã xuống đường biểu tình và tuần hành trên khắp nước Mỹ trong ngày 1.5 để phản đối luật di dân mới vốn được thông qua tại tiểu bang Arizona hơn 1 tuần trước. Điểm biểu tình đông nhất được cho là tại Los Angeles. Hãng tin AFP dẫn lời cảnh sát cho hay có chừng 100.000 người tham gia xuống đường, trong đó có những người nổi tiếng như ca sĩ Gloria Estefan phát biểu trước đám đông ủng hộ. Con số này tại Dallas là hơn 25.000 người, Chicago và Milwaukee hơn 10.000, San Franciso và Washington là hàng ngàn người. Còn theo thông tin của những nhà tổ chức biểu tình, các cuộc tuần hành và thức đêm cầu nguyện đã được tổ chức tại hơn 70 thành phố trên toàn quốc.

Biểu tình rầm rộ phản đối luật di trú Arizona tại Los Angeles hôm 1.5 - Ảnh: AFP

Báo New York Times cho hay tại Washington, hạ nghị sĩ đảng Dân chủ đại diện tiểu bang Illinois Luis V.Gutierrez đã bị bắt cùng với hơn 30 người khi tham gia cuộc biểu tình ngồi trước Nhà Trắng trước sự chứng kiến của đám đông hàng ngàn người. Trong các cuộc tuần hành trên toàn nước Mỹ, những người biểu tình hô to khẩu hiệu “Thật nhục nhã Arizona”, trong khi tay giương cao các băng-rôn ghi chữ “Si se puede” (tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa: Phải, chúng tôi có thể), “Tẩy chay Arizona”.

Những cuộc biểu tình lần này có quy mô lớn hơn dự đoán so với các cuộc biểu tình ban đầu vào hồi tháng 3, khi giới chức Arizona cho hay sẽ có thể thông qua dự luật di trú gây tranh cãi. Theo như nhà tổ chức biểu tình John Delgado nói với hãng tin AP: “Tôi muốn cảm ơn bà Thống đốc Arizona đã có công đánh thức người khổng lồ đang ngủ yên” sau hành động ký ban hành luật vào ngày 23.4 vừa qua.

Người biểu tình chống luật nhập cư trước tòa nhà nghị viện ở Phoenix, tiểu bang Arizona - Ảnh: AFP

Người biểu tình ví luật mới ở Arizona với chính sách của Đức Quốc xã - Ảnh: AFP

Luật di trú khắc nghiệt nhất

 
Theo điều tra dân số Mỹ vào năm 2000, cộng đồng người Việt tại Arizona là 12.931 người, xếp thứ 19/50 bang có người Việt sinh sống. Trong đó, thủ phủ Phoenix là nơi tập trung người Việt đông nhất, khoảng trên 10.000 người.

Điều gì đã gây ra sự phẫn nộ dữ dội trong lòng nước Mỹ, đặc biệt là các công dân có nguồn gốc nước ngoài như vậy?

Vào cuối tháng 4, Arizona đã thông qua dự luật SB1070, theo đó yêu cầu người dân luôn mang giấy tờ tùy thân và cảnh sát có quyền chặn hỏi những người nào có khuôn mặt “không giống người Mỹ”. Trước đó, giới chức có thẩm quyền chỉ có thể kiểm tra tình trạng di trú của một người trong trường hợp người này bị nghi ngờ phạm một tội nào đó. Theo luật mới, cư trú bất hợp pháp tại bang Arizona là hành động phạm tội. Một người không xuất trình đủ giấy tờ sẽ có thể bị bắt, phạt tù đến 6 tháng và nộp phạt 2.500 USD.

Theo hãng tin AP, nhiều cơ quan chính phủ cho rằng việc chặn đường và xét hỏi kiểu đó sẽ ngăn cản các thành phần di dân hợp tác với chính quyền trong các cuộc điều tra tội phạm. Còn phe chỉ trích cho rằng luật trên có thể dung túng tình trạng phân loại sắc tộc và đẩy các cơ hội làm ăn kinh doanh cũng như du khách ra khỏi bang này. Các nhà hoạt động xã hội cũng lên kế hoạch phản đối của riêng họ, tranh luận rằng luật này xâm phạm quyền của chính phủ liên bang trong việc quy định luật di trú và xâm phạm quyền hiến pháp đã định của người dân bằng cách trao quá nhiều quyền hành cho cảnh sát. Trong lúc giới dân sự tổ chức các hoạt động biểu tình và chuẩn bị kiện chính quyền tiểu bang Arizona lên tòa án liên bang, chính Tổng thống Obama cũng yêu cầu Bộ Tư pháp xem lại yếu tố hợp hiến của luật di dân mới. Thực chất vấn đề nhập cư thuộc thẩm quyền phán xét của liên bang và chưa chắc một tiểu bang có quyền quy định luật lệ riêng của mình về vấn đề vô cùng phức tạp đó.

Trong khi những người biểu tình lo ngại chuyện một người sẽ bị cảnh sát xét hỏi “chỉ vì màu da của họ”, phe ủng hộ khẳng định biện pháp trên là cần thiết bởi vì chính quyền liên bang thất bại trong việc thực thi luật di trú của chính họ. Phát biểu tại Tucson vào hôm 26.4, Thống đốc Jan Brewer cho hay bà đã gửi 5 lần công văn lên chính quyền liên bang để yêu cầu tăng cường bảo vệ bang Arizona khỏi các dòng người nhập cư bất hợp pháp (hiện có khoảng 460 ngàn người). Tuy nhiên, bà chẳng nhận được sự phản hồi thích đáng để có thể bảo vệ được Arizona khỏi làn sóng nhập cư trái phép thông qua đường biên giới với Mexico.

“Tẩy chay Arizona”

Tờ báo học đường Inside Higher Ed đưa tin Hiệu trưởng Đại học Arizona Robert Shelton cho hay trường của ông đang phải đối diện với tình trạng mất sinh viên do ảnh hưởng của dự luật SB1070. Gia đình của một số sinh viên ở các bang khác (toàn những sinh viên có thành tích học tập ưu tú) đã báo với nhà trường rằng họ đổi kế hoạch và chuyển con em mình đến các bang khác học tập. Bên cạnh đó, một số lượng lớn giáo sư, nhân viên và sinh viên của Đại học Arizona bày tỏ lo ngại họ và người thân có thể trở thành mục tiêu bắt bớ tùy tiện của cảnh sát chỉ vì bề ngoài “khác người Mỹ”, dù nhiều người đã sinh sống tại Arizona qua nhiều thế hệ.

Báo Guardian cho hay các thành viên đảng Dân chủ tại Quốc hội, các lãnh đạo tôn giáo và những nhà hoạt động cánh tả đã thúc giục mọi người tham gia tẩy chay khách sạn, trung tâm hội họp và các thương vụ khác tại bang miền tây nam này. Ít nhất một tổ chức có quy mô toàn quốc đã hưởng ứng bằng cách hủy cuộc họp quan trọng lẽ ra sẽ được tổ chức tại Arizona vào mùa thu. Nhiều tài xế xe tải cũng đe dọa ngưng vận chuyển hàng hóa ra vào bang. Báo Los Angeles Times đưa tin 7 thành viên trong Hội đồng thành phố Los Angeles đã ký thông qua đề nghị tẩy chay bang Arizona, yêu cầu thành phố “cố gắng không làm ăn kinh doanh” hoặc “tham dự các cuộc hội họp tại Arizona”.

Arizona cũng đã phải hứng chịu cơn giận dữ từ chính quyền nước láng giềng. Tổng thống Mexico Felipe Calderon chỉ trích kịch liệt bộ luật trên, cảnh báo rằng luật di trú mới sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đối với quan hệ giữa hai bờ biên giới.

 
Phản ứng của các chính trị gia

Tổng thống Mỹ Barack Obama: Các biện pháp trong luật di trú là “sáng kiến không đúng lúc”, “làm cho lạc lối”, “gây phân cực”, khiến người gốc Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha tại đây đối mặt với khả năng bị quấy rối.

Bộ trưởng An ninh nội địa Janet Napolitano: Giới chức tư pháp “lo ngại sâu sắc” về dự luật mà người ta cho rằng sẽ khuyến khích tình trạng phân loại sắc tộc và phân biệt chủng tộc.

Chưởng lý Liên bang Eric Holder: Chính quyền liên bang có thể mang luật di trú của bang Arizona ra tòa án.

Thống đốc bang Virginia Bob McDonnell: Lo ngại về ý tưởng phải mang theo giấy tờ tùy thân và phải luôn sẵn sàng chứng tỏ được tư cách công dân.

Thị trưởng New York Michael Bloomberg: “Mỹ đang tự giết mình” vì không thông qua được cải tổ luật di trú.

Hạ nghị sĩ bang Colorado Jared Polis: Luật mới gợi nhớ lại thời kỳ “Đức Quốc xã”, mở đường cho Arizona trở thành “bang của cảnh sát”.

Thống đốc bang New Mexico Bill Richardson: Luật mới là “một mảnh kinh khủng của pháp luật”.

Cựu Thống đốc bang Florida Jeb Bush: Luật mới sẽ dẫn tới “các hậu quả không lường trước được”.

Phản hồi của bạn đọc

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.